روز یکشنبه، در حاشیه چهارمین نشست چهاردهمین کنگره ملی خلق چین، یک نشست خبری برگزار شد که طی آن، وانگ یی، عضو دفتر سیاسی کمیته مرکزی حزب کمونیست چین و وزیر امور خارجه، به پرسشهای رسانههای چینی و خارجی درباره سیاست خارجی و روابط خارجی چین پاسخ داد. این نشست، تصویری جامع از مفاهیم و سیاستهای دیپلماسی قدرتهای بزرگ با ویژگیهای چینی ارائه داد. در نخستین سال اجرای برنامه پنجساله پانزدهم (۲۰۲۶-۲۰۳۰)، چین بهطور شفاف عزم خود را برای ایفای نقش بهعنوان عامل ثبات و نیروی محرک صلح و توسعه جهانی نشان داده و بر ترویج ساخت «جامعهای با سرنوشت مشترک برای بشریت» تأکید کرده است.
سال ۲۰۲۵ در دیپلماسی چین سالی استثنایی بود. در اجلاس سازمان همکاری شانگهای در تیانجین، رئیسجمهور شی جینپینگ بهطور رسمی «ابتکار حکمرانی جهانی» را مطرح کرد که با استقبال بیش از ۱۵۰ کشور و سازمان بینالمللی مواجه شد. در شرایط کنونی جهان، این ابتکار از اهمیت ویژهای برخوردار است و خرد و راهحلهای چینی را برای ساخت نظامی عادلانهتر در حکمرانی جهانی ارائه میدهد. از آسیای جنوبشرقی تا روسیه، و از میزبانی اجلاس تیانجین تا حضور در مراسم هشتادمین سالگرد پیروزی در جنگ مقاومت مردم چین علیه تجاوز ژاپن و جنگ جهانی ضد فاشیسم، دیپلماسی در سطح سران بهعنوان ستون ثبات در سیاست خارجی چین عمل کرده است.
نکته قابل توجه این بود که امسال تعداد بیشتری از خبرنگاران خارجی نسبت به سالهای گذشته در این نشست خبری حضور داشتند. هریبرت-لابِل الیزه آجووی، خبرنگاری از بنین، اظهار داشت که در شرایط پرآشوب کنونی جهان، همه مشتاق شنیدن صدای چین و پیشنهادهای این کشور هستند. به گزارش) (Modern Diplomacy، چین در حال ساخت نوعی نظم جهانی «بدون اتکا به زور» و ترویج الگویی از توسعه مبتنی بر صلح و منافع متقابل است. خبرنگاران خارجی که نشستهای سالانه چین را پوشش میدادند، در توصیف نقش این کشور از واژههایی مانند «صلحدوست»، «همکار» و «باثبات» استفاده کردند. جهان شاهد خویشتنداری راهبردی و احساس مسئولیت چین بهعنوان یک قدرت بزرگ در دورهای از آشفتگی و تحول بینالمللی بوده است.
از خلال پاسخهای وانگ یی، تصویری از یک قدرت بزرگ مسئول دیده میشود که از عدالت و انصاف حمایت میکند و با ثبات و گشایش مستمر خود، به کاهش عدمقطعیتها در فضای بینالمللی کمک میکند. سخنان او شامل دعوتی صریح به صلح و رد قاطع «قانون جنگل» بود: «نباید سناریوهای کهنه قرن نوزدهم در صحنه بینالمللی قرن بیستویکم تکرار شود.» همچنین، او بر دفاع قاطع از نظم بینالمللی پس از جنگ جهانی دوم و هشدار نسبت به بازگشت نظامیگری تأکید کرد: «چین قدرتمند با جمعیت ۱.۴ میلیاردی هرگز اجازه نخواهد داد کسی استعمار را توجیه کند یا قضاوت تاریخی درباره تجاوز را وارونه سازد.» از تأکید بر گسترش حوزههای همکاری میان چین و آمریکا و کاهش اختلافات گرفته تا دعوت از اروپا برای خروج از «اتاقک کوچک» حمایتگرایی و ورود به «باشگاه تناسب اندام» بازار چین، جهان شاهد دیپلماسیای بازتر، آرامتر و بااعتمادبهنفستر از سوی چین بود.
همانگونه که وانگ یی در ابتدای نشست اشاره کرد، چین امروز با سرعت در مسیر تبدیل شدن به یک کشور قدرتمند پیش میرود و روند نوزایی ملی آن متوقفناپذیر است. این موضوع یک منطق عمیق را آشکار میکند: دیپلماسی چین به دلیل تکیه بر افزایش قدرت جامع ملی ناشی از توسعه مستمر، کارآمدتر و مؤثرتر شده است. در دوره برنامه پنجساله چهاردهم (۲۰۲۱-۲۰۲۵)، مدرنیزاسیون چینی به الگویی جهانی برای توسعه تبدیل شد. طی پنج سال گذشته، اقتصاد چین حدود ۳۰ درصد از رشد جهانی را به خود اختصاص داده که بیش از مجموع سهم کشورهای گروه هفت بوده است. چین همچنین دارای بزرگترین بازار مصرف بالقوه جهان و کاملترین نظام صنعتی است که به دیپلماسی این کشور اعتماد به نفس میبخشد.
این تحولات نهتنها در افزایش قدرت سخت، بلکه در رشد قدرت نرم نیز بازتاب یافته است. بحثهایی در شبکههای اجتماعی بینالمللی با عناوینی مانند «چینی شدن» نشاندهنده تحسین جهانی نسبت به مدل توسعه و سبک زندگی چینی است. گذار از «تقلیدکننده» به «الگوشونده» پایه اجتماعی و افکار عمومی محکمی برای دیپلماسی مؤثرتر چین فراهم کرده است.
دقیقاً همین «لحظات چینی» است که باعث شده جهان بهخوبی درک کند در حالی که برخی قدرتهای بزرگ در چرخهای از بینظمی سیاستی و خروج از توافقها گرفتار شدهاند، دیپلماسی چین سطح بالایی از ثبات اصولی خود را حفظ کرده و همواره در مسیر درست پیشرفت تاریخی ایستاده و به ستون ثبات در میان تلاطمهای جهانی تبدیل شده است. از ابتدای سال ۲۰۲۶، رهبران خارجی یکی پس از دیگری به چین سفر کردهاند و نوعی «رأی اعتماد» به این کشور دادهاند. در دوره پیشرو، دیپلماسی چین فعالتر خواهد شد. سال میزبانی APEC چین شامل بیش از ۳۰۰ رویداد خواهد بود و منطقه آسیا-اقیانوسیه را در مسیر تحول دیجیتال، هوشمند و سبز به سوی جامعهای مشترک هدایت خواهد کرد. این سال همچنین نقطه عطفی در روابط چین و آمریکا محسوب میشود، زیرا دو کشور در پی یافتن شیوههای تعامل در عصر جدید هستند. البته چین تأکید دارد که جهان نباید بر اساس منطق سلطه قدرتهای بزرگ اداره شود و هرگز تحریکاتی در موضوعات حیاتی مانند مسئله تایوان را نخواهد پذیرفت.
در آغاز برنامه پنجساله پانزدهم، «روحیه و پویایی» دیپلماسی چین با هدف خدمت بهتر به توسعه داخلی و همچنین ساختن نظمی چندقطبی، عادلانه و منظم در جهان شکل گرفته است. چین در حالی که به مرکز صحنه جهانی نزدیک میشود، شاخه زیتون صلح و مسیر سریع توسعه را نیز با خود به همراه میآورد. با دیپلماسی مسئولانهتر و فعالتر، این کشور بیتردید در سال ۲۰۲۶ نیرویی پایدارتر و شتابی تازه به توسعه جهانی تزریق خواهد کرد.
نظر شما